Vitrindeki panoda yazan gram fiyatı, dünyanın öbür ucundaki ons fiyatından başlayan bir zincirin son halkasıdır. Canlı altın fiyatı doğru akmıyorsa satış fiyatı, kâr ve stok değeri de yanlıştır. Bu yazı zinciri baştan sona izliyor ve marjın nerede, nasıl eklendiğini gösteriyor.
Ons'tan has'a, has'tan grama
Uluslararası piyasa altını ons (31,1035 gram) ve dolar cinsinden fiyatlar. Türkiye'de has altın kuru, ons fiyatı ile dolar/TL kurundan türetilir ve gram başına TL olarak ifade edilir. Gram altın (24 ayar sarrafiye) has kurunun küçük bir işçilik farkıyla üstündedir; 22 ayar ürünler has kurunun 916 milyemle çarpılmış haliyle fiyatlanır.
- Ons (USD) × USD/TL ÷ 31,1035 → has altın gram fiyatı
- Has × 0,995 veya 1,000 → 24 ayar gram (basıma göre)
- Has × 0,916 → 22 ayar ürünün altın değeri
Alış-satış makası
Her kaynak alış ve satış olmak üzere iki fiyat verir. Kuyumcu müşteriden alırken alış kurunu, satarken satış kurunu esas alır; aradaki makas piyasadan gelir, kuyumcunun marjı bunun üstüne eklenir. Panoda alış ve satışın ayrı görünmesi bu yüzden önemlidir.
Marj şablonu: fiyat bir kez tanımlanır
Her ürün için ayrı fiyat girmek yerine ürün grubuna bir şablon tanımlanır: "22 ayar bilezik: has × 0,916 + 32 milyem işçilik + %2 marj". Kur değiştiğinde şablon aynı kalır, fiyat kendiliğinden güncellenir. Sarrafiyede şablon çoğunlukla sabit TL ek olarak kurulur: "çeyrek: has × 1,754 gr + 150 TL".
| Ürün grubu | Şablon | Değişen |
|---|---|---|
| 22 ayar bilezik | has × 0,916 + 32 milyem | Yalnızca has kuru |
| 14 ayar yüzük | has × 0,585 + gram başına işçilik | Has kuru |
| Çeyrek altın | has × gram + sabit TL | Has kuru |
| Hurda alış | has alış × milyem − düşüş | Has alış kuru |
Fiyat vitrine nasıl akar?
Kur kaynaktan alınır, şablon uygulanır, sonuç masaüstündeki satış ekranına, telefondaki uygulamaya ve vitrindeki TV panosuna aynı saniyede gider. Ariyen Pano herhangi bir TV'de sizin listenizi, sizin marjınızla gösterir; müşteri panoda ne görüyorsa kasada aynı rakamı duyar.
Elle fiyat girmenin maliyeti
Sabah 09:00'da girilen kurla 15:00'te satış yapan bir dükkan, gün içindeki hareketin yönüne göre ya marjını yer ya müşteriyi kaçırır. Yüzde birlik günlük hareket, 100 gramlık günlük satışta gram başına fark kadar kâr kaybı demektir. Aylık toplandığında bu rakam çoğu zaman yazılımın kendi maliyetini aşar; hesabı kendi satış hacminizle yapmak yeterlidir.
Kaynak kesilirse ne olur?
Tek kaynağa bağlı sistem kaynak durduğunda eski fiyatla satmaya devam eder ve kimse fark etmez. Ariyen fiyat servisi birden çok kaynağı izler, veriyi doğrular ve biri düşerse diğerine geçer; masaüstünde fiyat yenilenme süresi geri sayımla görünür, veri bayatladığında ekran uyarır.
Uygulama önerisi
- Ürün gruplarınızı listeleyin; her grup için şablon yazın.
- Alış ve satış marjını ayrı belirleyin.
- Panoya sadece sattığınız kalemleri koyun.
- Haftada bir marjları kâr raporuyla karşılaştırın.
Kaynak seçimi ve doğrulama
Piyasada birden çok fiyat kaynağı vardır: bankalar, döviz büroları, borsa verisi ve sektörün kullandığı fiyat servisleri. Kaynaklar arasında küçük farklar olur; önemli olan sizin hangi kaynağı esas aldığınız ve verinin doğrulanmasıdır. Doğrulama, bir kaynaktan gelen anormal sıçramanın (örneğin ondalık kayması) diğer kaynaklarla karşılaştırılıp reddedilmesidir. Doğrulama olmayan tek kaynaklı sistemde bir saniyelik hatalı veri, panoda yanlış fiyat ve kasada yanlış satış demektir.
Yenileme sıklığı ve geri sayım
Fiyatın saniyede bir değişmesi kasada karışıklık yaratır: müşteriye söylenen fiyat fiş kesilene kadar değişir. Bu yüzden satış ekranında fiyat belirli aralıkla (Ariyen Core'da 15 saniye) yenilenir ve geri sayım görünür; fiş bu süre içinde kesilir. Pano ise daha sık güncellenebilir. Verinin son alındığı zaman ekranda yazar; bağlantı koptuğunda fiyatın bayat olduğu belli olur.
Marj stratejisi: üç yaklaşım
| Yaklaşım | Nasıl | Uygun olduğu yer |
|---|---|---|
| Sabit milyem | Has × milyem + işçilik milyemi | İşçilikli ürün, atölye |
| Sabit TL | Has × gram + TL | Sarrafiye, kurun oynak olduğu günler |
| Yüzde | Altın değeri × (1 + %) | Toptan, büyük gramlı satış |
Çoğu dükkan işçilikli üründe milyem, sarrafiyede sabit TL kullanır. Kur hızlı yükselirken sabit TL marj yüzde olarak erir; hızlı düşerken şişer. Haftalık kâr raporunda marjın has bazında ne kadar gerçekleştiğini izlemek, şablonu ne zaman güncellemeniz gerektiğini gösterir.
Panoda ne gösterilmeli?
- Sadece sattığınız kalemler: has, gram, çeyrek, yarım, tam, varsa döviz.
- Alış ve satış ayrı sütunda; yükseliş-düşüş oku müşteriye hareketi anlatır.
- Logo ve dükkan adı; panonun görüntüsü vitrinin parçasıdır.
- Son güncelleme saati; müşteri fiyatın taze olduğunu görür.
Fiyatı müşteriye açıklamak
Müşteri "internette gram şu kadar" dediğinde panoda alış-satış makası ve işçilik ayrı göründüğü için açıklama kolaydır: internetteki rakam has kurudur, ürünün fiyatı has × milyem + işçilik + marjdır. Fiyat şablonunun şeffaf olması hem personelin işini kolaylaştırır hem müşteriye güven verir.
Şablonları demo firmanızda tanımlayıp kurun canlı aktığını izleyebilirsiniz; paket içerikleri fiyatlar sayfasında. Milyem hesabının ayrıntısı için milyem yazımıza bakın.
Sık sorulan sorular
Has altın fiyatı nasıl hesaplanır?
Ons fiyatı dolar/TL kuruyla çarpılıp 31,1035'e bölünerek gram başına TL has kuru bulunur.
Marj her ürüne ayrı mı girilir?
Hayır. Ürün grubuna şablon tanımlanır; kur değişince fiyat şablona göre otomatik güncellenir.
Fiyat kaynağı kesilirse satış durur mu?
Ariyen'de çoklu kaynak vardır; biri düşünce diğerine geçilir. Veri bayatlarsa ekran uyarır.
Vitrin panosu fiyatı nereden alır?
Kasadaki sistemle aynı kaynaktan; pano sizin şablonunuzla hesaplanmış satış ve alış fiyatını gösterir.